|
-
Ugaztunak eta Arrainak - |
| -
Ugaztuna: |
Jarraian agertzen diren ugaztunak, zorte pixka
batekin herriko mendi edo erreketan topo egiten ahal
duzu. Den denak ez dira agertzen baina bai arruntenak: |
Ø
Basurdea: Gorputz potoloko animalia, buru luzea,
mutur mugikorra eta ile latzez estalia. Omniboroak dira
eta estomaka sinplea dute. Mandibuletako letainak gora
begira dituzte; beraien gauzarik arriskutsuena da, batez
ere zaurituak daudenean. Hanka bakoitzean lau behatz
dituzte, erdiko biak garrantzitsuenak izanik. Edozein
lekutan ibiltzen baldin badira ere oso zaila da menditatik
ikustea usaimena fina bait dute. |
Ø
Orkatza: Ilaje leun, motz eta marroi-xuriska
kolorekoa. Harrak adarrak izaten dituzte, emeak berriz
gutxitan. Azken hauek ttikiagoak eta xeheagoak izaten
dira. Haurnaskariak dira eta lau leku dauzkate estomakan.
Hauek mendietatik bananduak egoten dira. Batzutan herri
ingurutik era ikusten dira. |
Ø
Azeria: Hanka luze eta meharreko karniboroa, buztan
iletsukoa eta larru leun eta gorrixka. Animali dijitigradoa
da, behatz puntekin bakarrik ibiltzen dena, eta lau
behatz ditu eskuetan. Ikusmen eta entzumen fina baldin
badute ere, bere usaimena bailatuz ehizatzen dute batez
ere. Edozein lekutan ikusten ahal dira, menditik, herri
inguruan... |
Ø
Basakatua: Gorputz arineko animali hau karniboroa
da batez ere. Eskutan bortz behatz dituzte eta hanketan
berriz lau azazkala indartsuekin. Itxuraz katu haundi
bat dirudi eta mendietatik bananduak egoten dira. |
Ø
Azkanarrua: Gehientsuak gorputz ttikia, luzea eta meharra,
eta buztan luzekoa. Ibiltzeko era plantigradoa da, hanka
osoa gainean jartzen duena, eta bortz behatz ditu hanka
eta eskuetan. Bere familikoak dira baita era Ipurtatsa
eta Erbinubea. Hauek menditako edozein lekutan ikusten
ahal dira. |
Ø
Erbia: Buztan motz, iletsu eta altxatua, eta
belarri haundikoa. Atzeko hankak oso garatuak dituzte
eta asko errazten diete lasterka hasitzerakoan. Goizalde
eta ilunabarrean ikusi daitezke batez ere, Belati eta
mendietan. |
|
Ø
Sagarroia: Gorputz guzia bularra ezik, antzara
lehun, motz eta marroitsuengatk estalia dute. Eragotziak
sentitzen direnean gaztain moskotsa baten itxura hartzen
dute babesteko. Belatietan ikusten dira batez ere. |
Ø
Untxia: Erbiaren antza haundia du baina ttikiagoak
dira. Hauek erbia baino askoz motelagoak dira. Hauek
era goizalde eta ilunabarretan ikusi daitezke batez
ere. Hauek erbien leku beretsuetatik ibiltzen dira.
|
Ø
Katagorria: Begi eta isats haundia duen animali
gorrixka honek, erreka bazterretako arboletan ibiltzen
dira egunez batez ere. Guttitan jeixten dira arboletatik.
|
Ø
Satorra: Gorputz potolo, motz, eta borobiltxua
begi eta belarri ttikikoa eta hanka motzeko animalia.
Ilaje leun, motz eta beltza dute. Aintzineko hankak
lurra bazter batera ateratzeko erabiltzen dute. Aintzinera
nahiz atzera ibiltzen ahal dira. Hauek mendietako leku
leunetan eta belatietan ikusten dira. |
Ø Arratoia: Gehientsuak tamainu
ttikikoak dira, mutur aterarekin, buztan luzea eta eskamatsua.
Famili berekoak dira baita ere etxeko sagua eta basaxagua.
Hauek Belati, erreka eta ikuilu inguruetan ibiltzen
dira. |
Ø
Koipua: Bere itxura arratoi haundi batena da,
ile gris – marroitartekoa, metro bateko isatsarekin.
Gure herri inguruan azken urteetan gaiendu zaiguna (Frantziako
granja batetik eskautu ziren). Bi umaldi izaten dituzte
urtean 2 – 9 kumeekin bakoitzean. Gauez ibiltzen da
erreka bazterretan eta era guztietako barazki eta errekako
landareak jaten ditu. |
