| -
Ugaztuna: |
Jarraian agertzen diren ugaztunak,
zorte pixka batekin herriko mendi edo erreketan
topo ditzazkezu. Guztiak ez dira agertzen
baina bai arruntenak: |
Ø
Basurdea: Gorputz potoloko animalia,
buru luzea, mutur mugikorra eta ile latzez
estalia. Omniboroak dira eta estomaka sinplea
dute. Mandibuletako letainak gora begira
dituzte; beraien gauzarik arriskutsuena
da, batez ere zaurituak daudenean. Hanka
bakoitzean lau behatz dituzte, erdiko biak
garrantzitsuenak izanik. Edozein lekutan
ibiltzen baldin badira ere oso zaila da
menditatik ikustea usaimena fina baitute. |
Ø
Orkatza: Ilaje leun, motz eta marroi-xuriska
kolorekoa. Harrak adarrak izaten dituzte,
emeak berriz gutxitan. Azken hauek ttikiagoak
eta xeheagoak izaten dira. Haurnaskariak
dira eta lau leku dauzkate estomakan. Hauek
mendietatik bananduak egoten dira. Batzutan
herri ingurutik era ikusten dira. |
Ø
Azeria: Hanka luze eta
meharreko karniboroa, buztan iletsukoa eta
larru leun eta gorrixka. Animali dijitigradoa
da, behatz puntekin bakarrik ibiltzen dena,
eta lau behatz ditu eskuetan. Ikusmen eta
entzumen fina baldin badute ere, bere usaimena
bailatuz ehizatzen dute batez ere. Edozein
lekutan ikusten ahal dira, menditik, herri
inguruan... |
Ø
Basakatua: Gorputz arineko animali
hau karniboroa da batez ere. Eskutan bortz
behatz dituzte eta hanketan berriz lau azazkala
indartsu. Itxuraz katu haundi bat dirudi
eta mendietatik bananduak egoten dira. |
Ø
Azkanarrua: Gehientsuak
gorputz ttikia, luzea, meharra eta buztan
luzekoa. Ibiltzeko duen era, plantigradoa
da, hanka osoa gainean jartzen duela. Bortz
behatz ditu hanka eta eskuetan. Bere familikoak
dira baita era Ipurtatsa eta Erbinubea.
Hauek menditako edozein lekutan ikusten
ahal dira baita ere. |
Ø
Erbia: Buztan motz, iletsu eta
altxatua eta belarri haundikoa. Atzeko hankak
oso garatuak dituzte eta asko errazten diete
lasterka hasitzerakoan. Goizalde eta ilunabarretan
ikusi daitezke batez ere, belati eta mendietan.
|
|
Ø
Sagarroia: Gorputz guzia, bularra
ezik, antzara lehun, motz eta marroitsuengatk
estalia dute. Eragotziak sentitzen direnean
gaztain moskotsa baten itxura hartzen dute
babesteko. Belatietan ikusten dira batez
ere. |
Ø
Untxia: Erbiaren antza haundia
du baina ttikiagoak dira. Hauek erbia baino
askoz motelagoak dira. Hauek era goizalde
eta ilunabarretan ikusi daitezke batez ere.
Hauek erbien leku berdinetatik ibiltzen
dira. |
Ø
Katagorria: Begi eta isats haundia
duen animali gorrixka honek, erreka bazterretako
arboletan ibiltzen dira egunez batez ere.
Guttitan jeisten dira arboletatik. |
Ø
Satorra: Gorputz potolo, motz eta
borobiltxua, begi eta belarri ttikikoa eta
hanka motzeko animalia. Ilaje leun, motz
eta beltza dute. Aitzineko hankak lurra
bazter batera ateratzeko erabiltzen dute.
Aitzinera nahiz atzera ibiltzen ahal dira.
Hauek mendietako leku leunetan eta belatietanaurkitzen
dira. |
Ø Arratoia: Gehientsuak
tamainu ttikikoak dira, mutur aterarekin,
buztan luzea eta eskamatsua. Famili berekoak
dira baita ere etxeko sagua eta basaxagua.
Hauek Belati, erreka eta ikuilu inguruetan
ibiltzen dira. |
Ø
Koipua: Bere itxura arratoi haundi
batena da, ile gris–marroitartekoa, metro
bateko isatsarekin. Gure herri inguruan
azken urteetan gaiendu dira (Frantziako
granja batetik eskapatu ziren). Bi umaldi
izaten dituzte urtean 2–9 kumeekin bakoitzean.
Gauez ibiltzen dira erreka bazterretan eta
era guztietako barazki eta errekako landareak
jaten ditu. |
