ONDARE
Historikoa Kulturala

Naturala

 Arkitektonikoa

 
 

ITURRIAK

Jarrain herriko auzoetan eta herri inguruan banaturik dauden iturrien deskribapena eta lokalizazioa ikusten ahal duzu. Iturriak era guzitakoak baldin badire ere, hauetako batzuk erdi galduak edo ondatuak daude, bertzeak berriz, gehiengoak, ixuritzen duten ura edangarria da. Iturri hauetaz aparte badira bertze aunitz baserri eta mendietatik banaturik, baina hauek atal honetan ez dira aipatzen.
Balaxo iturria
Balaxako iturria
Herrian "Fuente de la teja" iturria bezala ezaguna den hau, karrikatik kilometro t´erdira kokatua dago, Usategietako bidean. Garai batean, bere goitizenak dioen bezala, iturri estaltzen zuen teilatu ttiki bat zegoen, horregatik gaur egun erabiltzen den izena. Bertara herritar asko joaten da espreski bertako ura etxean edateko, baita ere pasatzerakoan ura hartzen dutenak ere. Orain dela urte batzuk, iturriaraino jendearen etorrera ikusirik, erreka gurutzatzeko zubia eraki zuten. Horrela Basateneko erreka zerbait haunditzen bada ere jendeak ura hartzen ahal du. Bertako ura edangarria eta hagitz ona da.
Basateneko iturria
Basateneko iturria
Bere izenak dioen bezala, iturri hau basateneko erreka ondoan kokatua dago, usategieta bidea hartzerakoan Antsolokueta auzoko etxeak bukatzean,(20 metrotara) bide bazterrean. Egoera tamalgarrian aurkitzen da gaur egun eta ia ez da urik ailegatzen bertaraino.
 

Txirrimako iturria

Txirrimako iturria
Aintzineko iturrian bezala, bere izenak bere kokapena zehazten du. Kasu honetan iturri hau Txirrima etxea eta antsolokuetako garbilekuaren artean kokatua dago. Bertan ixuritzen den ura da gero garbilekutik pasatzen den berdina. Iturri hontako ura edangarria da.
 
Arroseako iturria
Arroseko iturria
Garai batean, eta ez dira sobera urte, iturriak zuen itxura ez zuen ezer ikustekorik gaur egun duenarekin. Lehen iturriak gaur egun dituen txorrotak berdinak zituen eta aberreak ura edateko aska haundi bat zuten. Gaur egun itxura bertzelakoa du askoz ere modernoagoa, loreak inguruan, eta abar. Bertze iturri aunitzek bezala, honek bere izena ondoko etxetik hartu du. Hau Zubi-haundiren ondoan kokatua dago, andutzeta auzoren bukaera eta Antsolokuetaren hasieran, Arrosea etxea. Bertako ura edangarria da.
 
Plazako iturria
Plazako iturria
1822. urtea tailaturik agertzen den iturri honetan, gaur egun dagoen lekura 1852. urtean eraman zuten. Ordurarte iturria herriko enparantza bakarraren ondoan kokatua zegoen, hain zuzenki gaur egun kulturetxea den eraikinaren asrrerako arkuaren bazter batean. Leku hau "el botillo bezala " ezaguna zen. Iturria hau eramateak 400 errealen balioa izan zuen. Frotoiaren atzekaldean dago eta ura edangarria da. Iturri honetara ailegatzen ura Urritia-ko gaztainaditik dator eta edangarria da.
 
Joanabarreneko iturria
Hau Iñarreta auzoko Joanabarrene etxearen aintzinaldean dago. Iturri hau herriko berrienetakoa da eta itxuraz enparantzan kokaturik dagoen berdintsua da, baina neurri ttikiegokin. Hauek dira herrian antza gehien duten itturriak. Bertako ura edangarria da.
 
Aldabeko putzua
Aldabeako putzua
Aldabeko putzua aurreko iturriaren ondoan kokatua dago. Putzua hau, Aldabe etxearen sarreran dagoen ezkerreko paretan den zulo bat bertzerik ez da, oraindik ere ageri da argi aski.
Diotenez bertako ura, lur azpitik datorrena, oso ona eta frexkoa omen zen. Gaur egun ez da komenigarria bertatik ura hartzea.
 
Larraburuako iturria
Larraburuko iturria
Bere izenak dioen bezala Larraburua zahar etxearen ondoan kokatua dago, karrikaren aldabidearen bazterrean. Diotenez iturri honek bere depositua badauka baina seguruenik itsuturik egoenen dela, ur ile bat bakarrik erortzen bait da. Begetazioz estalita dago eta ez da komenigarria bertatik ura edatea.
 

Endarako iturria

Endarako iturria
Eraikin hau Iñarreta auzoko Endara etxearen aintzineko partean dago. Iturria, bertze gehientsuak bezala harri gorriz egindako da. Iturria hau herrian, Pradereneko iturria ezaguna da baita ere. Bertako ura edangarria da eta auzoko jende aunitz urbiltzen da bertaraino ura bila.