| |
Etxalar
bisitatzeak, bere histori barnean sartzea suposatzen
du, herrian zehar banaturik dauden etxe, monumentu eta
artelanak ikusiz. Gure etxeak, tradizioaren adibide
argiak dira, mendetan mantenduz. Zaharrenak XV eta XVII.
mendeen tartean eraikiak izan ziren.
Etxe gehientsuak dimentsio haundiak dituzte, silarrian
eraikiak dira eta batzuetan ikusi daiteke fatxadan duten
egurrezko armazoia. Balkoiak ere egurrezkoak dira etxe
aunitzetan. Badira baita ere, baina askoz guttiago,
estruktura kubikoa duten etxeak. Hauen balkoiak mensulegekin
ekontzen dira. Arkitektura hau XIX. mendekoa da.
Etxe zahar hautez aparte badira herrian ere etxe berriak.
Hauek antzinako etxeen itxura antzekoa dute, herriko
arkitekturaren harmonia mantenduz. |
|
| Gaztelua: |
|
Erdi
aroan eraikitako jauregia, XVIII. mendean berregin
zen. Hasieran neurri ttikiagoak zituen, kampoko
itxura dorre baten antzekoa zuen eta babes gune
bezala egin zen. Garai batean erreinuko arma lekua
izan zen. Berregin ondotik etxearen neurriak ikarragarriak
gelditu ziren. Azken urte hauten, itxura aldaketa
haundia eman diote jauregiaren ingurari, oso polita
geldituz. |
|
|
 |
Udaletxea
zaharra (Kultur Etxea): |
1685.
urtean eraikitako etxe haundi hau udaletxea izan
zen XIX. mende arte, honen ondotik herriko kuartela
bihurtu zuten. Eskola ere izandu zen, orain berriz
herriko kultur Etxea da. Sarrerako atarian alde
batetik arrizko arku bat du eta bertzetik arrizko
bi pilare (1685. urteko inskripzioarekin) arkupe
bat osatuz. Bere fatxadan, agerian gelditzen da
egurrezko armazoia. |
|
|
| |
|
Udaletxea: |
Mitxelarrenea
izeneko etxe hau udalak erosi zuen 1737. urtean
Katalani Maritxalar-reri, 837 dukadoen eta 5 errelen
truke. 1828. urtean etxe hau bota eta berregin
egin zen. Berregitearen aurrekontua 15.498 errealena
izan zen. 1887. urtean herriko etxe zaharrean
zegoen armarria Mitxelarrenera ekartzeko akordiora
ailegatu ziren. Azkeneko itxura aldaketa 1956
uretan egin zen balkoi berria jarrita. Honen aurrekontua
11801.50pztakoa izan zen. Etxe honek sute bat
ere jasan zuen. Honen ondotik paper asko nahasturik
gelditu ziren leihotik bota baitziren ez erretzeko.
Garai batean bere ganbaran zegoen herriko kartzela
publikoa. |
Denbora
puska batez soldaduentzako kuartela bezala prestatu
zen, baita logelak irakasleentzat eta eskola haurrentzat.
Bertan ere, eraiki zenetik, herriko alhondiga
beheko solairuan egoten zen eta ostatua lehendabiziko
solairuan. Orain udala, 1828. urtetik, eta mankomunitateko
zerbitzuak daude bertan, baita ere udala alokatzen
duen jatetxea, Herriko Ostatua. Eraikuntza lau
uretako bloke haundi bat da eta sarrera arkupe
batekin du. |
|
| |
|
Eskola
Zaharrak: |
1887.
urtean Leandro Armaza-K filantropoak herriari
oparituko erikina. Eraikuntzaren lur eremua Aldalurreko
Bernardo Sanzberro-ri erosi zitzaion 480pztaren
truke. Bertan herriko hainbat generazio ikasi
dute bere garaian eskola publikoa izan baitzen.
Orain Ttipi Ttaparen egoitza da. |
|
|
|
|
|
