| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
Bortzirietako
euskararen ezagutzari buruzko datuak jakiteko aurten ere 1996ko
erroldan oinarrituko gara, horiexek baitira esku artean ditugun
daturik berrienak. Datorren urtean 2001eko zentsoko datuak
eskuratuko ditugu. |
|
| |
Erroldako
datuei buruz bi ohar egin behar ditugu. Erroldak biztanle
guztiei buruzko datuak ematen dizkigu, hau da, ez da zenbait
herritarrengana bakarrik ailegatzen den ikerketa edo galdetegia,
etxe guztietara iristen dena baizik. Baina, bertzalde, bere
alderdi txarra ere badu. Izan ere, norberak neurtzen baitu
euskaraz aritzeko duen gaitasuna (lau gaitasun mailatan: ulermena,
mintzamena, irakurmena eta idazmena). Horrek zenbait datu
kolokan jartzera garamatza, datu subjektiboak direlakoz. |
|
| |
Errolda
honen arabera, Bortzirietan 2 urtetik goitiko biztanleak 8.252
dira, modu honetan banatuak: |
|
| |
| |
|
|
| |
| Arantzan:
707 |
Beran:
3.441 |
Etxalarren:
822 |
Igantzin:
589 |
Lesakan:
2.693 |
|
|
| |
|
|
|
|
| |
| Erroldako
datuen arabera euskaraz “ongi mintzatu” gaitasuna
dutenak % 77.6 lirateke, “nekez mintzatu” gaitasunekoak
% 8.5 eta erdaldunak, berriz, % 13.9. Herriz herri
datu hauek ditugu: |
|
|
|
%
|
ONGI
MINTZATU
|
NEKEZ
MINTZATU |
ERDALDUNAK
|
|
ARANTZA
|
99 |
0.4 |
0.6 |
|
BERA
|
66.7 |
12.7 |
20.6 |
|
ETXALAR
|
90 |
2.9 |
7.1 |
|
IGANTZI
|
92.5 |
2.2 |
5.3 |
|
LESAKA
|
78.8 |
8.4 |
12.8 |
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
Aitzineko
urteetako erroldetako datuekin konparatuz, “ongi
mintzatu” gaitasunari begiratuta honako datu
hauek ateratzen dira Bortzirietan: |
|
Ikusten
denez, 91-96 tartean herri guztietan portzentaiek
beheiti egin dute. Haatik, gogoan izan behar
dugu errolda berritzerakoan galderak ez direla
beti modu berean egiten eta, hortaz, horrek
emaitzetan eragina izan lezakeela. |
|
|
|
%
|
1996 |
1991
|
1986 |
|
ARANTZA
|
99 |
99,3 |
95,7 |
|
BERA
|
66.7 |
70,5 |
63,4 |
|
ETXALAR
|
90 |
90,4 |
90,0 |
|
IGANTZI
|
92.5 |
95,1 |
93,3 |
|
LESAKA
|
78.8 |
80,1 |
74,7 |
| BORTZIRIAK |
77,6 |
79,9 |
74,7 |
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
Bukatzeko,
herritarrek euskaraz irakurri eta idazteko duten gaitasuna ere
neurtu ohi dute errolda berritzerakoan. Hona hemen datuak:
|
|
| |
Arestian
aipatu dugu zenbait datu kolokan jartzeko arrazoiak
ematen dizkigula erroldaren prozedurak. Irakurri
eta idazteko gaitasunei dagokienez, errate baterako,
pentsaezina egiten zaigu Beran nahiz Lesakan
euskaldunen erditsuek euskaraz ongi irakurri
eta idazten dutela. Gainera, alfabetatze maila
altuena seguraski Arantzan izanen dugu, bertzeak
bertze, eskolan euskarazko ikaste eredua aspaldi
ezarri baitzuten. Edozein kasutan, biztanleriaren
adina ikusirik, erroldak ematen dituen portzentaiak
altu xamarrak izan daitezke. |
|
|
|
%
|
ONGI
IRAKURRI |
ONGI
IDATZI |
|
ARANTZA
|
65.8 |
62.5 |
|
BERA
|
46.1 |
37.2 |
|
ETXALAR
|
33.7 |
24.9 |
|
IGANTZI
|
22.4 |
19.9 |
|
LESAKA
|
44.2 |
32.7 |
|
BORTZIRIAK
|
44.2 |
35.4 |
|
|
|
| |
|
|
|
|