| |
|
| |
Euskararen
erabilerari buruzko datuak emateko, Mankomunidadeak
berak bi urtetik behin egin ohi duen euskararen
karrikako neurketen emaitzetan oinarrituko gara.
Azken neurketa 1999ko irailean egin genuen. 2001eko
azaroan herriz herriko neurketak berriz egin ditugu,
baina oraindik ez dugu horien emaitzari. |
Erroldarekin
gertatzen den bezala, neurketekin ere hainbat
aspektu kontuan hartu beharko ditugu: |
| |
-
Karrikako neurketak egiteko ez zaie
inoiz deus galdetzen herritarrei.
Neurtzaileek karriketan barrena
ibili behar dute eta bidean aurkitzen
dituzten herritarrek darabilten
hizkuntza zein den jaso behar dute.
|
-
Hizkuntza jasotzeaz gain, neurtzaileek
herritarren adina eta sexua ere
jasotzen dituzte. |
-
Karrikako erabilera da neurketa
honen bitartez jasotzen duguna eta,
beraz, emaitzetan ere karrikako
erabilera islatuko da, hau da, ezin
erranen dugu inola ere erabilera
orokorra hori denik. |
-
Bertzalde, neurketa egiteko herri
bakoitzeko karriketan banaz bertze
bi ordu ematen dituzte. Beraz, emaitzak
ematerakoan hori ere kontuan hartu
beharko dugu, hau da, datu hauek
ezin ditugu urte osora zabaldu,
10 orduko erabilera neurtzen baitute.
|
-
Bukatzeko, kontuan hartu behar da
neurketa egiten den bitartean bertzelako
faktoreek ere eragiten dutela. Errate
baterako, Arantzan neurketa egiten
den bitartean herriko aterpetxean
haur eta gazte talde erdalduna balego,
emaitzetan eragin handia izanen
luke. |
|
|
| |
Azken
neurketan 1.450 lagunek zerabilten hizkuntza jaso
dugu, hau da, biztanleen % 17,6. Hona hemen 1999ko
neurketak eman dituen daturik nagusienak :
|
| |
| % |
Haurrak
|
Gazteak |
Helduak |
Zaharrak |
Guztira |
| Arantza
|
80.9 |
93.5 |
67.9 |
78.4 |
78.4
|
| Bera
|
42.5 |
39.5 |
37.1 |
53.3 |
41.2
|
| Etxalar
|
75.6 |
60 |
63.1 |
96.9 |
71.6
|
| Igantzi
|
80.4 |
48.4 |
70.3 |
50 |
66.9
|
| Lesaka
|
83.0 |
72.9 |
53.5 |
45.5 |
64.0
|
| Bortziriak
|
67.5 |
57.5 |
57.4 |
71.9 |
62.1
|
|
|
|
| |
Neurketa
hauek 1994, 1995, 1997 eta 1999 urteetan egin
ditugu eta bilakaera honako hau izan da:
|
| |
| Euskeraz
%
|
94
|
95
|
97
|
99
|
| Arantza
|
90.5 |
99.2 |
97 |
78.4 |
| Bera
|
37.9 |
41.5 |
53 |
41.2 |
| Etxalar
|
52.4 |
61.9 |
75.5 |
71.6 |
| Igantzi
|
77.5 |
86.6 |
83 |
66.9 |
| Lesaka
|
65.3 |
52.7 |
57.9 |
64.0 |
| Bortziriak
|
61.2 |
66.1 |
68.6 |
62.1 |
|
|
|
Emaitza
hauetan badira zenbait datu harrigarri.
Errate baterako, Arantzan atera zaigun erabilera
indizea inoiz izan den baxuena da. Izan
ere, aitzineko neurketa guztietan erabilera
beti % 90etik goitikoa izan da. Edozein
kasutan, azaldu behar dugu Arantzan neurketa
bi aldiz egin zela. Lehendabiziko aldian
kanpotik etorritako jubilatu taldea zebilen
herrian barrena eta horregatik hurrengo
astean neurketa errepikatu genuen, ordu
berean. Hala ere, hurrengo astekoan urtemugako
meza bat izan zen eta ohi baino kanpoko
jende gehiago ibili zen. |
Berako
nahiz Igantziko emaitzetan ere jaitsiera
handia izan da 99ko neurketan. Lesaka eta
Etxalarren, berriz, ez da aldaketa handirik
izan. |
Edozein
kasutan, datu hauek lanerako tresna dira
eta funtsezkoa zaigu neurketak tarteka egitea,
garrantzitsuena ez baita neurketen ondotik
ateratzen den portzentaia, zenbakiek neurketa
batetik bertzera erakusten duten prozesua
baizik. Ondoriorik garrantzitsuena hauxe
da, portzentaiek goitiranzko edo beheitiranzko
bidea egin duten. |
|
|
|
|
|